Działacze na rzecz powstania NSZZ RI „Solidarność” odznaczeni Krzyżami Wolności i Solidarności

Za wolność, którą nam daliście, jesteśmy wam winni wdzięczność, uznanie i szacunek. W imieniu prezydenta Polski składam wam podziękowanie za wysiłek, który podejmowaliście ,aby wolną Polskę nam przywrócić – powiedział do osób uhonorowanych odznaczeniem wiceprezes IPN Karol Polejowski, który reprezentował Karola Nawrockiego.

W ocenie Polejowskiego „dziś (...) polski rolnik nadal walczy o polską ziemię, o to, by polskość na wsi trwała”. – Ta walka trwa, choć wydaje się to zdumiewające i trudne do pojęcia – zaznaczył. Podkreślił, że obecnie „rolnicza »Solidarność« jest tą samą, która powstała 45 lat temu – przyświecają jej te same hasła i te same cele; nic się nie zmieniło”.

Krzyżem Wolności i Solidarności nadanym przez Prezydenta RP odznaczone zostały osoby zaangażowane w protesty rolnicze na początku lat 80. oraz powstanie zielonej „S”: Stanisław Anders, Małgorzata Bojarska, Jerzy Gnieciak, Mirosław Ignacy Kaczor, Maria Stępniak, Grzegorz Szymański, Paweł Mariusz Śliwka i Michał Wójcik.

Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm w 2010 r. Jest nadawany przez prezydenta RP, na wniosek prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej – za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub za działania na rzecz poszanowania praw człowieka w PRL.

Rolnicy indywidualni wspierali ruch Solidarności od początku jego powstania. Zabiegali oni o możliwość swobodnego zrzeszania się w organizacji związkowej. 24 września 1980 r. złożyli statut związku w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie. Wśród najważniejszych postulatów ludności wiejskiej znalazły się: prawo do swobodnego zrzeszania się w niezależnych związkach zawodowych, poszanowanie przez komunistyczne władze prawa do własności ziemi, swobodny obrót własnością ziemską, zrównanie w prawach gospodarstw rolników indywidualnych z uprzywilejowanymi dotąd państwowymi gospodarstwami rolnymi (PGR), ujednolicenie praw socjalnych na wsi i w mieście, reforma szkolnictwa wiejskiego oraz poszanowanie wolności religijnej. Komuniści nie zgodzili się jednak na rejestrację.

Po wielomiesięcznych protestach i staraniach 19 lutego 1981 r. w Rzeszowie władze PRL podpisały porozumienie z przedstawicielami rolników indywidualnych. Drugie z porozumień podpisano 20 lutego tego samego roku w Ustrzykach Dolnych. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Solidarność” został zarejestrowany 12 maja 1981 r. przez Sąd Wojewódzki w Warszawie. Pierwszym przewodniczącym był Jan Kułaj (1958-2020) - rolnik z Cieszacina Wielkiego (ob. podkarpackie).

Działalność związku została zawieszona 13 grudnia 1981 r., wraz z wprowadzeniem stanu wojennego, lecz działał on w warunkach konspiracji. Ponownie zarejestrowany został w kwietniu 1989 r. (PAP)

wnk/ bst/

Polska, Warszawa